Trong 2025–2026, “bản đồ” biểu thuế VAT đã rõ ràng hơn bao giờ hết: khung 0% – 5% – 10% theo luật mới, cùng ưu đãi giảm 2% cho nhiều nhóm đang chịu 10% (còn 8%) từ 01/07/2025 đến 31/12/2026. Nắm vững bức tranh này ngay từ khâu báo giá, hợp đồng đến xuất hóa đơn không chỉ giúp kê khai chuẩn, tránh truy thu mà còn tối ưu quyền khấu trừ/hoàn thuế. Bài viết sẽ tóm lược nhanh khi nào áp 0%, nhóm thiết yếu được 5%, trường hợp mặc định 10% và cách hưởng 8% trong giai đoạn ưu đãi, kèm checklist thao tác trên phần mềm hóa đơn để bạn áp đúng ngay lần đầu.
1. Tóm tắt nhanh biểu Thuế 2025 - 2026
Mức thuế suất | Đối tượng áp dụng | Ví dụ minh họa | Lưu ý quan trọng |
0% | Hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu; vận tải quốc tế; xây dựng công trình ở nước ngoài | Xuất khẩu phần mềm, hàng hóa sang EU | Cần hợp đồng, chứng từ thanh toán qua ngân hàng, tờ khai hải quan |
5% | Nhóm hàng thiết yếu: nông nghiệp, y tế, giáo dục, sách | Phân bón, nước sạch sinh hoạt, thuốc chữa bệnh | Áp dụng thống nhất cho các khâu sản xuất – lưu thông |
10% | Mặc định cho hàng hóa, dịch vụ không thuộc 0% và 5% | Dịch vụ tư vấn tài chính, bán lẻ hàng hóa thông thường | Đây là mức phổ biến nhất |
8% (từ 01/07/2025–31/12/2026) | Nhóm hàng đang áp dụng 10% và được giảm 2% | Dịch vụ khách sạn, vận tải nội địa, một số hàng bán lẻ (đối chiếu Phụ lục I, II NĐ 174/2025) | Không áp dụng cho viễn thông, tài chính–ngân hàng, bảo hiểm, BĐS, hàng chịu thuế TTĐB… |
Lưu ý: Doanh nghiệp/hộ kinh doanh áp dụng phương pháp khấu trừ sẽ được hưởng mức 8%. Nếu nộp theo phương pháp trực tiếp, sẽ được giảm 20% trên tỷ lệ % tính VAT khi xuất hóa đơn.
2. Khung pháp lý mới nhất về Thuế VAT
Để áp dụng đúng biểu thuế GTGT, kế toán và hộ kinh doanh cần nắm rõ các văn bản pháp luật hiện hành:
- Luật thuế giá trị gia tăng 2024: Quy định khung 3 mức thuế suất chính: 0% – 5% – 10%; đồng thời làm cơ sở để Chính phủ ban hành nghị định hướng dẫn chi tiết.
- Nghị định 181/2025/NĐ-CP: Ban hành ngày 01/07/2025, hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Thuế GTGT 2024, bao gồm: đối tượng chịu thuế, giá tính thuế, thời điểm xác định thuế, mức thuế suất và điều kiện áp dụng thuế suất 0%.
- Nghị định 174/2025/NĐ-CP và Nghị quyết 204/2025/QH15: Chính thức cho phép giảm 2% thuế GTGT từ 01/07/2025 đến hết 31/12/2026 cho các nhóm hàng hóa, dịch vụ đang chịu mức 10% (giảm xuống còn 8%), trừ một số lĩnh vực đặc thù như viễn thông, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản và hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Ý nghĩa thực tiễn: Việc cập nhật biểu thuế theo các văn bản trên không chỉ giúp doanh nghiệp và hộ kinh doanh kê khai đúng mà còn tận dụng được chính sách giảm thuế, tiết kiệm chi phí, đảm bảo tuân thủ pháp luật.
3. Thuế suất 0% – Khi nào được áp dụng
Thuế suất 0% là mức thuế ưu đãi đặc biệt dành cho hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu. Mục tiêu của mức thuế này là khuyến khích xuất khẩu, giúp doanh nghiệp được hoàn lại thuế GTGT đầu vào, qua đó giảm giá thành và nâng cao sức cạnh tranh.
Hàng hóa, dịch vụ được áp dụng thuế suất 0%
Theo Luật Thuế GTGT 2024 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP, các trường hợp được áp dụng mức 0% bao gồm:
- Hàng hóa xuất khẩu ra nước ngoài, bán cho tổ chức trong khu phi thuế quan và được tiêu dùng trong khu đó.
- Dịch vụ xuất khẩu, bao gồm dịch vụ cung cấp trực tiếp cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài và được tiêu dùng ở ngoài lãnh thổ Việt Nam.
- Hoạt động vận tải quốc tế; dịch vụ ngành hàng không, hàng hải cung cấp trực tiếp cho vận tải quốc tế.
- Xây dựng, lắp đặt công trình ở nước ngoài hoặc trong khu phi thuế quan.
- Sản phẩm nội dung số, dịch vụ phần mềm, phụ tùng thay thế, hàng hóa gia công xuất khẩu… khi có đủ chứng từ chứng minh tiêu dùng ngoài lãnh thổ Việt Nam.
Các trường hợp không được áp dụng thuế suất 0%
Một số hoạt động dù liên quan đến nước ngoài nhưng không thuộc diện 0%, chẳng hạn:
- Chuyển giao công nghệ, chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ ra nước ngoài.
- Dịch vụ tái bảo hiểm, cấp tín dụng, chuyển nhượng vốn, sản phẩm phái sinh.
- Dịch vụ bưu chính, viễn thông cung cấp cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài nhưng thực hiện tại Việt Nam.
- Thuốc lá, rượu, bia nhập khẩu rồi xuất khẩu.
- Dịch vụ cung cấp tại Việt Nam cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài như: du lịch, khách sạn, đào tạo, quảng cáo, hội nghị, biểu diễn nghệ thuật.
Điều kiện để áp dụng thuế suất 0%
Để được hưởng mức thuế này, cơ sở kinh doanh phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định:
- Hợp đồng bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ xuất khẩu.
- Tờ khai hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu.
- Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt hoặc hình thức được coi là thanh toán qua ngân hàng.
- Tài liệu chứng minh việc tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ ở ngoài lãnh thổ Việt Nam.
Nếu thiếu một trong các chứng từ trên, doanh nghiệp sẽ không đủ điều kiện áp dụng mức thuế suất 0% và phải kê khai theo mức thuế thông thường (5% hoặc 10%).

4. Thuế suất 5% – Nhóm hàng thiết yếu và lưu ý từ 2025
Thuế suất 5% áp dụng cho các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu nhằm hỗ trợ sản xuất nông nghiệp, y tế, giáo dục và đời sống. Đây là mức thuế được nhiều hộ kinh doanh và doanh nghiệp quan tâm vì liên quan trực tiếp đến hàng hóa phục vụ nhu cầu cơ bản.
Nhóm hàng hóa, dịch vụ chịu thuế 5%
- Nước sạch phục vụ sản xuất và sinh hoạt (không bao gồm nước uống đóng chai, nước giải khát).
- Phân bón, một số nguyên liệu phục vụ sản xuất phân bón theo quy định/Phụ lục liên quan, thuốc bảo vệ thực vật, chất kích thích tăng trưởng vật nuôi.
- Dịch vụ phục vụ nông nghiệp: đào đắp, nạo vét kênh mương; chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh cho cây trồng; sơ chế, bảo quản nông sản.
- Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường.
- Mủ cao su, nhựa thông, các sản phẩm thủ công từ nguyên liệu nông nghiệp (tre, nứa, cói, đay...).
- Thiết bị y tế, thuốc phòng bệnh, chữa bệnh, vắc-xin, sinh phẩm y tế.
- Thiết bị dùng cho giảng dạy (mô hình, bảng, phấn, thước, compa).
- Sách các loại, trừ sách không chịu thuế theo quy định riêng.
- Nhà ở xã hội theo Luật Thuế GTGT 2024 (số 48/2024/QH15) và hướng dẫn liên quan
- Hoạt động văn hóa, nghệ thuật biểu diễn truyền thống, dịch vụ khoa học công nghệ.
Lưu ý từ 2025
- Căn cứ áp dụng 5%: Khoản 2 Điều 9 Luật Thuế GTGT 2024 và Điều 19 Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
- Quy tắc tra cứu: đối chiếu tên hàng hóa, dịch vụ tại Điều 19 Nghị định 181/2025. Nếu không có tên ở nhóm 0% hoặc 5% thì áp 10% (hoặc 8% trong giai đoạn 01/07/2025–31/12/2026 theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP và Nghị quyết 204/2025/QH15).
- Về giảm 2%: xem Phụ lục I, II của Nghị định 174/2025 để biết các trường hợp loại trừ; nếu thuộc loại trừ thì không giảm, vẫn 10%.
- Khi đối chiếu mã, ưu tiên mô tả pháp lý của hàng hóa, dịch vụ; chỉ dùng mã HS/VSIC để hỗ trợ nhận diện
Bảng minh họa nhóm hàng 5%
Nhóm hàng | Ví dụ cụ thể | Ghi chú |
Nông nghiệp | Phân bón, thuốc trừ sâu, dịch vụ nuôi trồng | Chỉ áp dụng cho hoạt động sản xuất trực tiếp |
Y tế | Thiết bị y tế có giấy phép, thuốc chữa bệnh | Không bao gồm thực phẩm chức năng |
Giáo dục | Mô hình, bảng, phấn, thước, sách giáo khoa | Loại trừ sách thuộc diện không chịu thuế |
Văn hóa – xã hội | Nhà ở xã hội, nghệ thuật dân gian | Áp dụng theo luật nhà ở, luật KH&CN |
Mức 5% là ưu đãi để khuyến khích sản xuất và tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ thiết yếu, do đó không phải mọi mặt hàng đều được áp dụng.

5. Thuế suất 10% và chính sách giảm còn 8% (2025–2026)
Thuế suất 10% là mức thuế mặc định áp dụng với các hàng hóa, dịch vụ không thuộc diện 0% hoặc 5%. Đây cũng là mức thuế phổ biến nhất hiện nay.
Nhóm hàng hóa, dịch vụ áp dụng 10%
- Hàng hóa tiêu dùng phổ thông không thuộc 0% hoặc 5%.
- Dịch vụ tư vấn, thương mại, bán lẻ, và các dịch vụ thông thường khác (trừ các dịch vụ thuộc diện không chịu thuế như tài chính-ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm).
Chính sách giảm 2% thuế GTGT (còn 8%)
Theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP và Nghị quyết 204/2025/QH15, từ 01/07/2025 đến hết 31/12/2026, các nhóm hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng thuế suất 10% sẽ được giảm xuống còn 8%, ngoại trừ các trường hợp:
- Viễn thông.
- Hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm.
- Kinh doanh bất động sản.
- Sản phẩm chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng).
- Một số nhóm kim loại, khoáng sản (trừ than).
Cách xuất hóa đơn khi giảm thuế
- Doanh nghiệp kê khai theo phương pháp khấu trừ: ghi trực tiếp mức thuế suất 8% trên hóa đơn điện tử.
- Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp trực tiếp: được giảm 20% tỷ lệ % để tính VAT khi xuất hóa đơn. Ví dụ, nếu tỷ lệ VAT thông thường là 5% doanh thu thì sẽ giảm còn 4%.
Đây là điểm kế toán và hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý khi phát hành hóa đơn điện tử từ 01/07/2025.

6. Tra cứu nhanh thuế suất VAT cho mặt hàng
Để xác định đúng thuế suất áp dụng cho từng mặt hàng, kế toán và hộ kinh doanh có thể thực hiện theo 3 bước cơ bản sau:
Bước 1: Xác định mã ngành, mã hàng hóa dịch vụ
- Dựa trên hệ thống mã ngành kinh tế (VSIC) và mã HS đối với hàng hóa.
- Đối với dịch vụ, cần phân loại theo danh mục ngành nghề kinh doanh đã đăng ký.
Bước 2: Đối chiếu với phụ lục trong nghị định
- Tra cứu Phụ lục I, II của NĐ 174/2025/NĐ-CP để xác định các trường hợp không được giảm; Phụ lục III là mẫu biểu/thủ tục, không dùng để xác định nhóm được giảm từ 10% xuống 8%.
- Phạm vi hàng hóa, dịch vụ được giảm nêu tại Điều 1 và áp dụng thống nhất ở mọi khâu.
Bước 3: Kiểm tra điều kiện đặc thù
- Nếu là hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu thì cần đủ hồ sơ để được hưởng mức 0%
- Nếu thuộc nhóm thiết yếu (nông nghiệp, y tế, giáo dục…) thì áp dụng 5%.
- Trường hợp không rõ hoặc chưa được liệt kê cụ thể, mặc định áp dụng mức 10%.
7. Lộ trình và việc cần làm từ hôm nay
Từ ngày 01/07/2025, chính sách giảm 2% thuế GTGT bắt đầu có hiệu lực. Để đảm bảo tuân thủ và tận dụng ưu đãi thuế, hộ kinh doanh và doanh nghiệp cần thực hiện ngay một số việc sau:
Mốc thời gian quan trọng
- 01/07/2025: Bắt đầu áp dụng chính sách giảm thuế suất từ 10% xuống 8%.
- 31/12/2026: Thời điểm kết thúc chính sách giảm 2%.
- Từ 01/01/2027, mức thuế trở lại 10% (nếu không có nghị định gia hạn).
Việc cần làm đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh
- Rà soát danh mục hàng hóa, dịch vụ
- Phân loại lại theo 0% – 5% – 10%.
- Với nhóm 10%, đối chiếu Phụ lục I, II của nghị định về giảm thuế để xác định có được giảm còn 8% không.
- Nếu thuộc loại trừ, giữ nguyên 10%.
- Cập nhật phần mềm và mẫu hóa đơn
- Thiết lập lại mức thuế suất trong hệ thống quản lý bán hàng hoặc phần mềm kế toán.
- Điều chỉnh mẫu hóa đơn điện tử để hiển thị đúng mức thuế suất 8%.
- Đào tạo và hướng dẫn nội bộ
- Thông báo cho bộ phận bán hàng, kế toán, vận hành về mức 8% và phạm vi loại trừ.
- Ban hành hướng dẫn nhanh cho các tình huống thường gặp.
- Kiểm soát rủi ro áp sai thuế suất
- Kiểm tra bảng giá, báo giá, hợp đồng, phụ lục hợp đồng để phản ánh đúng mức thuế trong giai đoạn 01/07/2025–31/12/2026.
- Lưu ý điều khoản thuế và thời điểm nghiệm thu, bàn giao.
Kiểm soát rủi ro áp sai thuế suất
- Thiết lập bước kiểm tra bắt buộc trước khi phát hành hóa đơn cho các ngành dễ nhầm (viễn thông, tài chính–ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, bất động sản, hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, sản phẩm kim loại, sản phẩm khai khoáng trừ than).
- Nếu ghi sai 8% cho nhóm không được giảm, phải kê khai điều chỉnh, nộp bổ sung và có thể bị xử phạt.
- Lưu trữ đầy đủ căn cứ pháp lý, hồ sơ chứng minh mức thuế áp dụng để sẵn sàng giải trình.
8. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Khi nào phải áp dụng thuế suất 0%, 5%, 10% và 8%?
- 0%: Chỉ khi xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ ra nước ngoài và có đủ hồ sơ chứng từ.
- 5%: Hàng hóa, dịch vụ thiết yếu phục vụ nông nghiệp, y tế, giáo dục, sách báo.
- 10%: Mặc định cho các trường hợp không thuộc diện 0% hoặc 5%.
- 8%: Từ 01/07/2025 đến 31/12/2026, áp dụng cho các mặt hàng đang chịu 10% (trừ nhóm loại trừ theo Nghị định 174/2025).
2. Nếu áp sai mức thuế suất VAT thì xử lý thế nào?
Doanh nghiệp phải kê khai điều chỉnh, nộp bổ sung phần thuế còn thiếu và tiền phạt chậm nộp. Trường hợp cố tình trốn thuế, cơ quan thuế có thể xử phạt nặng hơn theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
3. Có phải xuất hóa đơn cho khách lẻ, giá trị nhỏ không?
Có. Khi bán hàng hóa/cung cấp dịch vụ, phải lập hóa đơn không phân biệt giá trị; nếu người mua không lấy, có thể ghi ‘khách lẻ/không lấy hóa đơn’ theo NĐ 123/2020.
4. Có cần điều chỉnh mẫu hóa đơn khi mức thuế giảm từ 10% xuống 8% không?
Có. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần cập nhật phần mềm kế toán hoặc phần mềm hóa đơn điện tử để hiển thị đúng mức thuế suất mới, tránh sai sót khi kê khai.
5. Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp trực tiếp có được hưởng ưu đãi 8% không?
Không giảm trực tiếp xuống 8%. Hộ kinh doanh theo phương pháp trực tiếp được giảm 20% tỷ lệ % tính thuế trên doanh thu khi xuất hóa đơn cho hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm.
6. Làm sao để biết hàng hóa, dịch vụ của mình có được giảm thuế không?
Cần tra cứu mã ngành, mã hàng hóa dịch vụ và đối chiếu với các phụ lục ban hành kèm Nghị định 174/2025. Nếu không nằm trong danh mục loại trừ, thì từ 01/07/2025 đến 31/12/2026 sẽ được áp dụng mức thuế 8%.
Khi áp dụng biểu thuế VAT, điều quan trọng nhất là bạn cần thường xuyên cập nhật quy định mới, phân loại đúng nhóm hàng hóa dịch vụ và điều chỉnh kịp thời trên phần mềm hóa đơn để tránh sai sót. Hãy coi việc rà soát thuế suất như một thói quen định kỳ, vừa giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, vừa tận dụng tốt các chính sách ưu đãi thuế để tiết kiệm chi phí.
Nếu bạn muốn tra cứu nhanh biểu thuế và tránh áp sai thuế suất, hãy sử dụng phần mềm hóa đơn điện tử Sapo Invoice. Hệ thống tự động gợi ý mức thuế đúng theo ngành hàng, cảnh báo khi nhập sai, và hỗ trợ xuất hóa đơn 8% chuẩn chỉ theo quy định mới.