+230.000 khách hàng đã lựa chọn Sapo
(Phân tích tình hình kinh doanh năm 2025 từ khảo sát khách hàng Sapo)
Hà Nội, tháng 01/2026 - Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam bước qua một năm nhiều biến động, hoạt động kinh doanh của cộng đồng nhà bán lẻ và dịch vụ ăn uống (FnB) tiếp tục chịu tác động đồng thời từ môi trường vĩ mô, hành vi tiêu dùng và các yêu cầu tuân thủ ngày càng chặt chẽ, như thông lệ hàng năm, công ty Cổ phần Công nghệ Sapo đã triển khai khảo sát quy mô lớn với 15.000 nhà bán hàng đang hoạt động trên nền tảng Sapo nhằm đánh giá tình hình kinh doanh năm 2025 và ghi nhận kỳ vọng cho năm 2026.
Khảo sát được thực hiện trên các mô hình kinh doanh đa dạng, từ cửa hàng vật lý truyền thống, bán hàng qua website, sàn thương mại điện tử, mạng xã hội cho tới mô hình bán hàng đa kênh. Kết quả khảo sát, kết hợp với dữ liệu vận hành thực tế trên hệ thống Sapo và các báo cáo phân tích thị trường, cho phép phác họa một bức tranh toàn diện về hiệu quả kinh doanh, mức độ sẵn sàng chuyển đổi số, cũng như những xu hướng đang định hình tương lai ngành bán lẻ Việt Nam.
Phần 1 - Bối cảnh kinh tế và môi trường kinh doanh năm 2025
Năm 2025, kinh tế Việt Nam ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực về mặt vĩ mô với tăng trưởng GDP đạt khoảng 8,02%, quy mô nền kinh tế vượt mốc 500 tỷ USD và thu nhập bình quân đầu người đạt 5.000 USD. Kinh tế số tiếp tục đóng vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng khi đóng góp khoảng 14% GDP và duy trì tốc độ tăng trưởng 14,6%. Lạm phát được kiểm soát dưới 4%, trong khi xuất nhập khẩu lập kỷ lục mới với tổng kim ngạch vượt 900 tỷ USD.
Tuy nhiên, đằng sau những chỉ số tích cực này là một môi trường kinh doanh không ít thách thức:
- Sức mua phục hồi chậm, chi phí vận hành gia tăng, biến động kinh tế toàn cầu và các yếu tố bất định từ địa chính trị, thiên tai, dịch bệnh tiếp tục ảnh hưởng tới tâm lý thị trường.
- Đặc biệt, việc triển khai các chính sách mới liên quan đến thuế và hóa đơn điện tử đã tạo thêm áp lực thích nghi đối với nhà bán hàng, nhất là nhóm hộ và cá nhân kinh doanh nhỏ.
- Trong bối cảnh đó, yêu cầu chuyển dịch từ tăng trưởng theo chiều rộng sang nâng cao hiệu quả vận hành, năng suất lao động và đổi mới sáng tạo trở nên rõ nét hơn bao giờ hết.
Phần 2 - Tổng quan tình hình kinh doanh 2025
Cấu trúc thị trường
Kết quả khảo sát cho thấy thị trường bán lẻ và FnB năm 2025 tiếp tục mang đặc trưng phân mảnh cao. Cơ cấu nhà bán hàng ghi nhận sự tăng trưởng rõ rệt nhất trong nhóm Hộ kinh doanh chiếm tới 74.11% trong năm 2025. Xu hướng này phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của mô hình kinh doanh nhỏ lẻ, phù hợp với bối cảnh thị trường thận trọng và áp lực tuân thủ ngày càng gia tăng.
Tỷ lệ nhà bán hàng chưa đăng ký kinh doanh giảm gần một nửa, từ 24.6% (2024) xuống còn 12.0% (2025). Đây là hệ quả trực tiếp của việc siết chặt quy định thuế và hóa đơn điện tử, buộc nhà bán hàng phải chính thức hóa hoạt động nếu muốn tiếp tục kinh doanh bền vững từ giữa năm 2025.
Hiệu quả các kênh bán hàng
Mặc dù thương mại điện tử và mạng xã hội tiếp tục tăng trưởng mạnh, kênh cửa hàng vật lý vẫn giữ vai trò trụ cột trong hoạt động kinh doanh của nhiều nhà bán hàng. Theo khảo sát, hơn một nửa nhà bán hàng cho biết bán hàng offline là kênh mang lại doanh thu lớn nhất và được ưu tiên đầu tư nhiều nhất trong năm 2025 (51,6%). Điều này cho thấy cửa hàng vật lý chưa bị thay thế, mà đang được duy trì như nền tảng doanh thu ổn định, đồng thời từng bước tích hợp công nghệ để nâng cao hiệu quả vận hành và trải nghiệm khách hàng.
Song song với đó, các kênh bán hàng trực tuyến ngày càng được đánh giá cao về hiệu quả. Khoảng 44% nhà bán hàng cho rằng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử là những kênh mang lại hiệu quả tốt nhất, trong đó sàn TMĐT chiếm 28,5% và mạng xã hội chiếm 15,5%. Xu hướng này phản ánh vai trò của online như một động lực tăng trưởng, giúp nhà bán hàng tiếp cận khách hàng nhanh hơn, linh hoạt hơn và tối ưu chi phí trong ngắn hạn, dù chưa thay thế hoàn toàn vai trò doanh thu của kênh offline.
Sự song song tồn tại giữa offline và online cho thấy mô hình đa kênh không còn là xu hướng mới, mà đã trở thành trạng thái vận hành phổ biến của nhiều nhà bán hàng trong năm 2025.
Marketing và tiếp thị trong bối cảnh kinh doanh thận trọng
Dữ liệu khảo sát cho thấy hành vi đầu tư marketing của nhà bán hàng trong năm 2025 tiếp tục phân hóa rõ rệt theo từng mô hình kinh doanh, với điểm chung là ưu tiên các kênh gắn trực tiếp với hoạt động bán hàng và khả năng kiểm soát hiệu quả.
Ở nhóm nhà bán hàng trực tiếp tại Cửa hàng, các hình thức tiếp thị chi phí thấp vẫn chiếm ưu thế. Tiếp thị tại điểm bán tiếp tục là kênh được sử dụng phổ biến nhất, trong khi quảng cáo trên mạng xã hội và đăng bài trong các hội nhóm, diễn đàn được lựa chọn ở mức trung bình. Ngược lại, các kênh đòi hỏi chi phí và công sức triển khai lớn như đại lý, cộng tác viên, KOL/KOC hay hội chợ triển lãm hầu như không được ưu tiên, phản ánh tư duy tiếp thị thiên về sự chắc chắn và hiệu quả ngắn hạn hơn là mở rộng thử nghiệm.
Với nhóm nhà bán hàng kinh doanh qua Website, ngân sách tiếp thị tập trung chủ yếu vào Google Ads và SEO, với tỷ lệ sử dụng mỗi kênh dao động trong khoảng 30–40%. Đáng chú ý, dù không phải kênh được đầu tư nhiều nhất về ngân sách, SEO website lại là kênh được đánh giá hiệu quả cao nhất, khi gần một nửa số nhà bán hàng đang sử dụng ghi nhận kết quả tích cực. Điều này cho thấy xu hướng dịch chuyển từ quảng cáo trả phí ngắn hạn sang đầu tư nội dung và tối ưu tìm kiếm dài hạn, đồng thời phản ánh việc nhà bán hàng bắt đầu tận dụng các công cụ tìm kiếm ứng dụng AI như một nguồn tạo lưu lượng truy cập mới.
Trên mạng xã hội, 100% nhà bán hàng kinh doanh trên MXH sử dụng hình thức quảng cáo. Tuy nhiên, hiệu quả không chỉ đến từ quảng cáo, mà còn từ các hoạt động xây dựng nội dung, tham gia cộng đồng và hợp tác với đại lý, cộng tác viên – nhóm kênh ghi nhận tỷ lệ đánh giá hiệu quả tích cực cao hơn so với quảng cáo thuần túy. Điều này cho thấy nhà bán hàng trên MXH đang dần dịch chuyển sang vai trò “người tạo nội dung”, tận dụng khả năng lan tỏa tự nhiên để tối ưu chi phí tiếp thị.
Đối với các nhà bán hàng trên sàn TMĐT, quảng cáo nội sàn tiếp tục chiếm ưu thế áp đảo, với gần như toàn bộ nhà bán hàng ưu tiên ngân sách cho kênh này. Quảng cáo nội sàn cũng là kênh được đánh giá hiệu quả cao nhất trong nhóm, cho thấy đây đã trở thành điều kiện gần như bắt buộc để tạo đơn và duy trì khả năng cạnh tranh. Bên cạnh đó, việc kết hợp dẫn link sản phẩm trên sàn thông qua mạng xã hội, KOC và trang cá nhân ngày càng phổ biến, góp phần hỗ trợ tái tiếp thị và tối ưu chi phí quảng cáo.
Nhìn tổng thể, dữ liệu cho thấy nhà bán hàng ưu tiên tiếp thị trên chính kênh bán hàng cốt lõi của mình, đồng thời kết hợp linh hoạt các kênh bổ trợ để mở rộng điểm chạm với khách hàng. Các kênh mang tính đại trà như đăng bài group, diễn đàn tiếp tục nhận nhiều đánh giá kém hiệu quả, trong khi những hình thức gắn với hệ thống quản lý và dữ liệu bán hàng cho thấy khả năng cải thiện hiệu suất rõ rệt. Điều này phản ánh xu hướng marketing ngày càng gắn chặt với vận hành và công nghệ, hướng tới tối ưu chi phí và hiệu quả chuyển đổi trong bối cảnh thị trường cạnh tranh cao.
Thanh toán và vận chuyển: Ưu tiên đơn giản và kiểm soát
Về thanh toán, khoảng 70% giao dịch trong năm 2025 sử dụng các hình thức không tiền mặt, chủ yếu là chuyển khoản QR. Tuy nhiên, tiền mặt và COD vẫn là hai hình thức phổ biến nhất trên hầu hết các kênh bán, từ offline, website, mạng xã hội cho tới sàn thương mại điện tử. Ví điện tử đã được chấp nhận rộng rãi hơn nhưng chưa trở thành phương thức chủ đạo, đặc biệt trong bán hàng offline và trên mạng xã hội.
Các hình thức thanh toán online nâng cao như payment link, cổng thanh toán trực tuyến hay trả góp có được chấp nhận nhưng chủ yếu xuất hiện trên sàn thương mại điện tử. Điều này cho thấy thanh toán không tiền mặt đang dần đa dạng hóa, và nhà bán hàng sẵn sàng mở rộng phương thức thanh toán khi giá trị mang lại đủ rõ ràng cho hoạt động kinh doanh.
Về vận chuyển, phần lớn nhà bán hàng đánh giá cao các đơn vị vận chuyển có khả năng khả năng tích hợp API (kết nối trực tiếp và tự động với hệ thống quản lý bán hàng), với khoảng 80% người tham gia khảo sát ghi nhận yếu tố này. Giá cả là yếu tố được 83.3% nhà bán hàng ưu tiên hàng đầu khi lựa chọn đơn vị vận chuyển. Bên cạnh đó, thời gian giao hàng (64.4%) và chất lượng giao nhận (62.2%) cũng được đánh giá cao, cho thấy nhà bán hàng có xu hướng tối ưu chi phí vận chuyển trước, đồng thời bám sát về tốc độ và chất lượng, nhằm đảm bảo việc thoả mãn mong muốn của khách hàng trong xu hướng đặt hàng hoả tốc.
Nhận định của nhà bán hàng về ứng dụng AI
Kết quả khảo sát cho thấy nhà bán hàng hiện ưu tiên ứng dụng AI vào các nghiệp vụ có tác động trực tiếp đến doanh thu và hiệu quả ngắn hạn. Marketing và quảng cáo là lĩnh vực được quan tâm nhiều nhất, với 59,9% nhà bán hàng lựa chọn. Phân tích dữ liệu và báo cáo đứng thứ hai với 52,0%, tiếp theo là chăm sóc khách hàng với 47,1%. Các nghiệp vụ vận hành sâu hơn như lên đơn bán hàng (37,0%), tối ưu vận hành đa kênh (24,9%) và dự báo nhu cầu hoặc tồn kho (24,4%) nhận được mức độ quan tâm thấp hơn.
Cách tiếp cận này cho thấy AI hiện được nhìn nhận trước hết như một công cụ hỗ trợ bán hàng và giảm tải công việc hàng ngày, hơn là một giải pháp tối ưu hóa vận hành dài hạn. Rào cản lớn nhất không nằm ở công nghệ, mà ở con người và bài toán chi phí.
Thiếu kiến thức và nhân sự phù hợp là trở ngại hàng đầu (55.9%), cho thấy phần lớn nhà bán hàng chưa sẵn sàng về năng lực triển khai, dù nhận thức về AI đã hình thành. Chi phí vẫn là “điểm nghẽn” với hộ/cá nhân kinh doanh nhỏ.
53.3% lo ngại chi phí đầu tư, phản ánh tâm lý kinh doanh thận trọng và xu hướng chỉ sẵn sàng chi trả khi thấy hiệu quả rõ ràng, ngắn hạn.. Một bộ phận nhà bán hàng cũng cho rằng AI còn khó sử dụng hoặc không phù hợp với mô hình kinh doanh hiện tại, đặc biệt ở các cửa hàng truyền thống.
Thuế và hóa đơn điện tử: Áp lực thích nghi còn lớn
Khoảng 57,3% nhà bán hàng cho biết đã nắm được các thông tin cơ bản về thuế và hóa đơn điện tử, trong đó 17,4% tự đánh giá là hiểu biết rất rõ. Tuy nhiên, vẫn còn 42,7% nhà bán hàng chưa hiểu rõ các loại thuế, nghĩa vụ và cách tính thuế. Đáng chú ý, nhiều nhà bán hàng cho biết gặp khó khăn trong quá trình vận hành khi bổ sung các thao tác liên quan đến xuất hóa đơn điện tử và kê khai thuế, đồng thời bày tỏ lo ngại về chi phí tuân thủ phát sinh.
Dữ liệu khảo sát về nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử cho thấy thị trường đang hình thành cơ cấu khách hàng tương đối rõ nét, với tỷ trọng lớn nghiêng về nhóm nhà bán hàng có quy mô giao dịch ổn định. Gần một nửa số nhà bán hàng tham gia khảo sát có nhu cầu phát hành trên 10.000 hóa đơn mỗi năm (47,05%), phản ánh thực tế rằng thị trường HĐĐT không chỉ phục vụ các cửa hàng nhỏ lẻ mà đã mở rộng mạnh sang nhóm nhà bán hàng có hoạt động kinh doanh liên tục, quy mô đơn hàng lớn và yêu cầu cao về tính ổn định, tuân thủ và khả năng mở rộng hệ thống.
Nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử của nhà bán hàng hiện tập trung chủ yếu ở nhóm combo số lượng hoá đơn lớn, trong đó 47,05% nhà bán hàng phát hành trên 10.000 hóa đơn mỗi năm. Điều này cho thấy hóa đơn điện tử đã được sử dụng rộng rãi và giữ vai trò ngày càng quan trọng trong hoạt động vận hành. Bên cạnh đó, nhóm nhà bán hàng mới bắt đầu triển khai việc phát hành hóa đơn (sử dụng từ 1.000 đến dưới 10.000 hóa đơn/năm) chiếm khoảng 45%, phản ánh xu hướng mở rộng quy mô và nhu cầu chuẩn hóa công tác quản lý ngày càng rõ nét.
Khi lựa chọn nhà cung cấp hóa đơn điện tử, chi phí là yếu tố được ưu tiên hàng đầu (73%), tiếp theo là tính dễ sử dụng và khả năng tích hợp với các phần mềm quản lý bán hàng (61,9%). Kết quả này cho thấy nhà bán hàng đang ưu tiên các giải pháp đơn giản, dễ triển khai, đồng thời góp phần giảm áp lực vận hành trong quá trình tuân thủ các quy định về thuế.
Phần 3 - Dự báo xu hướng kinh doanh năm 2026
Nhìn về năm 2026, tâm lý thận trọng tiếp tục bao trùm cộng đồng nhà bán hàng. Gần một nửa số nhà bán hàng có cái nhìn tiêu cực về triển vọng kinh doanh, với 28,4% dự báo suy thoái nhẹ và 19,7% cho rằng tình hình sẽ suy thoái nghiêm trọng. Chỉ 11,6% tin rằng kinh doanh sẽ tăng trưởng mạnh, trong khi 40,4% cho rằng thị trường đi ngang hoặc chỉ tăng trưởng nhẹ.
Khoảng gần 50% nhà bán hàng có xu hướng duy trì hoạt động như năm 2025. Một bộ phận khác vẫn có kế hoạch mở rộng theo chiều sâu, chủ yếu là đa dạng mặt hàng (35,76%) và mở rộng kênh bán (32,28%), trong khi tỷ lệ mở rộng quy mô lớn như thêm chi nhánh hoặc nhân sự còn khá thấp (15,19%).
Mạng xã hội được dự báo là kênh được ưu tiên mở rộng nhiều nhất trong năm 2026, với 58,23% nhà bán hàng lựa chọn, tiếp theo là sàn thương mại điện tử với 41,46%. Website riêng (28,8%) và cửa hàng offline (28,16%) có mức độ ưu tiên thấp hơn, phản ánh xu hướng lựa chọn các kênh dễ triển khai, chi phí thấp và khả năng tạo đơn nhanh.
Ông Đỗ Duy Ngọc - Trưởng phòng CNTT, Công ty Cổ phần Elmich, một trong những khách hàng quan trọng của Giải pháp bán hàng hợp kênh thúc đẩy tăng trưởng toàn diện cho doanh nghiệp vừa & lớn Sapo Enterprise nhận định:
“Bước sang năm 2026, ngành bán lẻ đang được dẫn dắt bởi sự hội tụ sâu giữa Retail và Manufacturing Intelligence - nơi dữ liệu trở thành cầu nối xuyên suốt từ sản xuất, bán lẻ đến hậu mãi. Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm gắn với sức khỏe và tính bền vững, trong khi trải nghiệm sau mua và dịch vụ hậu mãi đang vươn lên trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi của doanh nghiệp lớn.
Song song đó, AI và RPA không còn chỉ phục vụ marketing mà đang đi sâu vào tối ưu vận hành, chuẩn hóa quy trình và nâng cao hiệu suất quản trị toàn doanh nghiệp.
Với Elmich, cơ hội đột phá nằm ở việc chuẩn hóa và tự động hóa toàn diện các hoạt động hậu mãi như bảo hành, đổi trả và chăm sóc khách hàng đa kênh. Khi được quản lý tập trung và khai thác bằng dữ liệu, hậu mãi không chỉ là chi phí mà trở thành công cụ giữ chân khách hàng, gia tăng CLV và là nguồn dữ liệu quan trọng để cải tiến sản phẩm.
Trong lộ trình đó, các nền tảng bán hàng hợp kênh như Sapo Enterprise đóng vai trò then chốt khi giúp doanh nghiệp thiết kế lộ trình omni-channel bài bản, quản lý tập trung mọi điểm chạm, nâng cao trải nghiệm khách hàng và tạo nền tảng dữ liệu thống nhất để thúc đẩy tăng trưởng toàn diện cho doanh nghiệp vừa và lớn.”
Từ góc nhìn dài hạn, năm 2026 được dự báo là giai đoạn chuẩn hóa và sàng lọc mạnh mẽ. Omnichannel chuyển từ lợi thế cạnh tranh sang tiêu chuẩn bắt buộc. AI đi vào vận hành hàng ngày một cách âm thầm nhưng thiết yếu. Tuân thủ thuế và hóa đơn điện tử trở thành nền tảng để nhà bán hàng có thể mở rộng, tiếp cận vốn và hợp tác với các đối tác lớn.
Kết luận và vai trò của Sapo
Kết quả khảo sát năm 2025 cho thấy ngành bán lẻ Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu, nơi hiệu quả vận hành, khả năng thích ứng công nghệ và tuân thủ pháp lý trở thành các yếu tố mang tính sống còn. Trong bối cảnh đó, Sapo định hướng xây dựng một hệ sinh thái hợp nhất cho nhà bán hàng Việt Nam, nơi các hoạt động bán hàng đa kênh, quản lý vận hành, thanh toán, vận chuyển, hóa đơn điện tử và ứng dụng AI được kết nối trên một nền tảng thống nhất.
Thông qua việc chuẩn hóa quy trình, tích hợp tuân thủ thuế và hóa đơn điện tử ngay trong hoạt động bán hàng, Sapo hỗ trợ nhà bán hàng chuyển đổi số toàn diện, giúp họ an tâm tuân thủ và giảm áp lực vận hành. Trên nền tảng đó, nhà bán hàng có thể tập trung nâng cao trải nghiệm khách hàng, tối ưu hiệu quả kinh doanh và từng bước xây dựng năng lực phát triển bền vững trong giai đoạn thị trường sàng lọc mạnh mẽ sắp tới.
Tải báo cáo Tình hình ngành bán lẻ năm 2025 do Sapo thực hiện tại đây:
Thông tin chi tiết về Báo cáo tình hình kinh doanh 2025, vui lòng liên hệ:
Cao Mỹ Hạnh (Mrs.) - Quản lý Thương hiệu và Quan hệ công chúng, Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo
- Địa chỉ: Tầng 6, Toà Ladeco, 266 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội
- Email: [email protected]
