Nghị định 252/2026/NĐ-CP: Những thay đổi về quản lý thuế hộ kinh doanh và doanh nghiệp cần biết

Ngày 30/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 252/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Quản lý thuế, đồng thời hoàn thiện khung quản lý thuế đối với thương mại điện tử, nền tảng số, dữ liệu điện tử và hoạt động kinh doanh trong môi trường số.

Những thay đổi này tác động trực tiếp đến:

• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
• Shop online bán hàng trên Shopee, TikTok Shop, Lazada
• Doanh nghiệp bán hàng đa kênh
• Doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử
• Các tổ chức, nền tảng số và sàn thương mại điện tử

Để tuân thủ quy định và hạn chế các rủi ro trong quá trình kinh doanh, hộ kinh doanh và doanh nghiệp cần nắm rõ những quy định quan trọng. Hãy cùng Sapo tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Tổng quan Nghị định 252/2026/NĐ-CP

2.1. Điều chỉnh quy định tạm hoãn xuất cảnh theo hướng linh hoạt hơn 

Điều 28, Nghị định 252/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều thay đổi đáng chú ý liên quan đến việc tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế.

• Hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh nhanh hơn: Ngay khi người nộp thuế đáp ứng đủ điều kiện, cơ quan thuế sẽ gửi thông báo hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh trên hệ thống để phối hợp với cơ quan xuất nhập cảnh xử lý. So với quy định trước đây phải chờ tối đa 24 giờ làm việc, thời gian xử lý được rút ngắn đáng kể.
• Nới điều kiện được gỡ bỏ tạm hoãn xuất cảnh: Thay vì phải thanh toán toàn bộ số thuế còn nợ, cá nhân kinh doanh và hộ kinh doanh có thể được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh khi số nợ thuế còn dưới 50 triệu đồng. Với doanh nghiệp, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã, ngưỡng này là dưới 500 triệu đồng.
• Bổ sung cơ chế xử lý khi dữ liệu nộp thuế chưa cập nhật: Trường hợp đã nộp tiền nhưng hệ thống chưa ghi nhận kịp thời, người nộp thuế có thể gửi chứng từ nộp tiền trực tuyến để cơ quan thuế kiểm tra, đối chiếu và xem xét hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh mà không phải chờ dữ liệu đồng bộ hoàn tất.
• Thêm thời gian khắc phục vi phạm về mã số thuế: Đối với trường hợp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, cơ quan thuế chỉ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh sau 120 ngày kể từ ngày thông báo nếu người nộp thuế vẫn chưa thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo quy định. Đồng thời, Nghị định cũng bổ sung đối tượng có thể bị áp dụng biện pháp này là cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp.

2.2. Tự động hóa đăng ký thuế liên thông và siết chặt các mốc thời hạn kê khai, thay đổi thông tin 

Điều 6, Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định rõ hơn về đăng ký thuế, cập nhật thông tin và tạm ngừng kinh doanh theo hướng số hóa thủ tục hành chính:

• Đăng ký thuế được thực hiện điện tử và liên thông với đăng ký kinh doanh. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh đăng ký theo cơ chế một cửa liên thông không phải thực hiện thủ tục đăng ký thuế riêng với cơ quan thuế.
• Nhiều thủ tục thuế áp dụng mốc 10 ngày làm việc, bao gồm đăng ký thuế lần đầu, đăng ký mã số thuế nộp thay, cập nhật thông tin đăng ký thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế kể từ khi phát sinh sự kiện liên quan.
• Thông tin cá nhân được tự động đồng bộ với cơ quan thuế khi cơ sở dữ liệu dân cư đã kết nối liên thông, giúp người nộp thuế không phải thực hiện thủ tục cập nhật thủ công trong một số trường hợp.
• Tạm ngừng kinh doanh phải thông báo trước ít nhất 1 ngày làm việc. Trường hợp hoạt động trở lại trước thời hạn đã đăng ký cũng phải thông báo với cơ quan thuế trước khi kinh doanh trở lại.

2.3. Không phải nộp hồ sơ khai thuế khi cơ quan thuế đã có đủ dữ liệu

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 252 là xu hướng quản lý thuế dựa trên dữ liệu điện tử thay vì yêu cầu người nộp thuế phải kê khai hoặc cung cấp lại các thông tin mà cơ quan thuế đã có.

Đây được xem là một bước tiến trong quá trình số hóa quản lý thuế. Thay vì yêu cầu người nộp thuế cung cấp lại những thông tin đã có trên hệ thống, cơ quan thuế sẽ khai thác dữ liệu từ các nguồn đã được kết nối để xác định nghĩa vụ thuế. Điều này cho thấy việc lưu trữ, đối soát và kết nối dữ liệu bán hàng, hóa đơn và chứng từ điện tử sẽ ngày càng quan trọng đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

2.4. Sàn thương mại điện tử tiếp tục khấu trừ và nộp thuế thay cho người bán

Theo Điều 43 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, các tổ chức là chủ sở hữu hoặc đơn vị vận hành sàn giao dịch thương mại điện tử, nền tảng số có chức năng thanh toán có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định.

Đồng thời, các đơn vị này cũng có trách nhiệm cung cấp dữ liệu liên quan cho cơ quan thuế theo quy định.

Chủ shop online cần lưu ý:

• Theo dõi doanh thu phát sinh trên từng sàn và từng kênh bán hàng.
• Lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ và dữ liệu giao dịch.
• Chủ động đối soát doanh thu giữa sàn TMĐT, website, cửa hàng và phần mềm quản lý bán hàng.
• Kiểm tra các khoản thuế đã được sàn khấu trừ hoặc nộp thay để đảm bảo dữ liệu chính xác.

2.5. Sai sót hồ sơ thuế cần được điều chỉnh sớm hơn trước

Theo Điều 12 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, người nộp thuế được khai bổ sung hồ sơ khai thuế khi phát hiện sai sót nhưng phải thực hiện trong thời hạn 5 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế có sai sót. 

Đồng thời, người nộp thuế không được khai bổ sung đối với các nội dung đã được công bố quyết định thanh tra, kiểm tra hoặc đang thuộc phạm vi thanh tra, kiểm tra.

Quy định này yêu cầu hộ kinh doanh và doanh nghiệp phải theo dõi doanh thu, hóa đơn và chứng từ chặt chẽ hơn, hạn chế tình trạng để sai sót kéo dài qua nhiều kỳ rồi mới xử lý.

2.6. Rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ kiểm tra trước hoàn thuế

Theo Điều 31 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, cơ quan thuế phải giải quyết hồ sơ trong thời hạn tối đa 10 ngày làm việc kể từ ngày ban hành kết luận kiểm tra, thay vì tối đa 40 ngày làm việc như trước đây.

Việc rút ngắn thời gian xử lý giúp doanh nghiệp sớm nhận được khoản tiền hoàn thuế sau khi hoàn tất quá trình kiểm tra, góp phần cải thiện dòng tiền và giảm áp lực vốn lưu động.

2.7. Làm rõ các trường hợp người nộp thuế bị công khai thông tin

Điều 4, Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định rõ hơn các trường hợp cơ quan thuế được công khai thông tin người nộp thuế nhằm tăng tính minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

Một số trường hợp đáng chú ý gồm:

• Trốn thuế, chây ỳ nợ thuế hoặc quá 90 ngày vẫn không thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.
• Không chấp hành yêu cầu của cơ quan thuế, như từ chối cung cấp hồ sơ, không giải trình rủi ro hóa đơn điện tử hoặc cản trở hoạt động kiểm tra.
• Không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, tạm ngừng kinh doanh hoặc ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế…

Thông tin được công khai bao gồm mã số thuế, tên người nộp thuế, địa chỉ và lý do công khai. Đối với trường hợp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, cơ quan thuế có thể công khai thêm thông tin của người đại diện theo pháp luật, chủ doanh nghiệp hoặc chủ hộ kinh doanh nhưng chỉ hiển thị 4 ký tự cuối của số định danh cá nhân để bảo đảm an toàn dữ liệu.

Điểm cần chú ý: Khi người nộp thuế đã hoàn thành nghĩa vụ, hệ thống quản lý thuế sẽ tự động cập nhật trạng thái và chấm dứt hoặc bổ sung thông tin đã hoàn thành nghĩa vụ trên Cổng thông tin của cơ quan thuế.

3. Hộ kinh doanh và doanh nghiệp nên chuẩn bị gì từ bây giờ?

Những thay đổi trong Nghị định 252/2026/NĐ-CP cho thấy cơ quan thuế đang tăng cường quản lý dựa trên dữ liệu điện tử và khả năng đối soát thông tin giữa các bên. Để chủ động đáp ứng các yêu cầu mới, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nên:

• Rà soát đầy đủ doanh thu phát sinh trên mọi kênh bán hàng.
• Đồng bộ dữ liệu từ cửa hàng, website, sàn TMĐT và mạng xã hội.
• Lưu trữ tập trung hóa đơn, chứng từ điện tử.
• Thực hiện đối soát dữ liệu bán hàng định kỳ.
• Theo dõi nghĩa vụ thuế theo từng kỳ để hạn chế sai sót và phát sinh nợ thuế.

Việc chuẩn hóa dữ liệu ngay từ sớm không chỉ giúp giảm rủi ro trong quá trình kê khai, đối chiếu mà còn hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với xu hướng quản lý thuế bằng dữ liệu số trong thời gian tới.

4. Sapo hỗ trợ nhà bán hàng thích ứng với xu hướng quản lý thuế bằng dữ liệu số như thế nào?

Trước xu hướng quản lý thuế ngày càng dựa trên dữ liệu điện tử, việc quản lý doanh thu, hóa đơn và chứng từ trên nhiều hệ thống riêng lẻ có thể khiến hộ kinh doanh và doanh nghiệp mất nhiều thời gian đối soát, đồng thời tăng nguy cơ sai lệch dữ liệu.

Với hệ sinh thái quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử và kế toán, Sapo hỗ trợ nhà bán hàng:

• Quản lý tập trung doanh thu và dữ liệu kinh doanh từ nhiều kênh bán hàng trên cùng một hệ thống.
• Theo dõi, đối soát doanh thu, đơn hàng và thanh toán thuận tiện hơn.
• Lưu trữ hóa đơn, chứng từ điện tử tập trung, dễ dàng tra cứu khi cần.
• Hỗ trợ chuẩn bị dữ liệu phục vụ kê khai, đối chiếu và thực hiện nghĩa vụ thuế trực tiếp trên phần mềm.
• Từng bước chuẩn hóa dữ liệu kinh doanh, giảm thao tác thủ công và nâng cao khả năng tuân thủ các quy định mới.

Những quy định tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP cho thấy dữ liệu số sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quản lý thuế. Vì vậy, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nên chủ động chuẩn hóa dữ liệu bán hàng, hóa đơn và chứng từ ngay từ sớm để thuận lợi hơn trong quá trình kê khai, đối soát và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định hiện hành.