5 bài học khởi nghiệp kinh doanh từ Jack Ma (P1)

5 bài học khởi nghiệp kinh doanh từ Jack Ma (P1)

Trước khi Jack Ma khởi nghiệp kinh doanh và trở thành một trong những doanh nhân được nhiều người ngưỡng mộ, ông đã trải qua không ít những khó khăn.

Năm 1999, dưới sự hợp lực của 18 con người đồng tâm, sàn giao dịch thương mại điện tử Alibaba đã chính thức ra đời với số vốn vỏn vẹn 60.000$. Hơn 15 năm phát triển, Alibaba đã trở thành tập đoàn cực kỳ lớn mạnh, xếp trong top 15 công ty có mức vốn hoá cao nhất, là một trong những thương hiệu dẫn đầu thương mại điện tử. Và đã nhắc đến Alibaba người ta sẽ nghĩ ngay đến Jack Ma, một CEO tài giỏi, một tỷ phú Trung Quốc nổi tiếng trên toàn cầu, không phải chỉ vì khối tài sản  25 tỷ đô la Mỹ mà còn vì nhiều câu nói, bài viết chia sẻ kinh nghiệm đáng quý của ông. Hôm nay, chúng tôi sẽ cùng các bạn tìm hiểu 5 bài học khởi nghiệp kinh doanh từ Jack Ma, để biết cách người đàn ông này từ một giảng viên tiếng Anh thành tỷ phú đáng ngưỡng mộ như thế nào.

5 bài học khởi nghiệp kinh doanh từ Jack Ma

1. Thất bại không đáng sợ trong khởi nghiệp kinh doanh

Kinh doanh không phải trò chơi trẻ con, bạn phải bỏ vào đó không chỉ tâm huyết mà còn là tiền bạc, là những cố gắng của người khác, nên thất bại đồng nghĩa với việc bạn mất trắng, đôi khi là cả niềm tin và hi vọng. Nên nhiều người khi khởi nghiệp luôn sợ thất bại, rồi vì thế mà không thể giải phóng chính mình cũng như việc kinh doanh của mình. Cũng có người dám vượt qua nỗi sợ thất bại trong kinh doanh để bắt đầu khởi nghiệp nhưng không đủ mạnh mẽ để tiếp tục đứng lên sau thất bại và bắt đầu lại một lần nữa. Nhưng hãy nhìn Jack Ma, nhìn những gì mà ông từng trải để biết thất bại không hề đáng sợ, đáng sợ nhất là bạn không thể đứng dậy mà thôi.

Không kể về quá trình gian nan của tỷ phú này trước khi bước vào kinh doanh, chúng ta chỉ bắt đầu câu chuyện khi website thương mại điện tử đầu tiên của ông – China Pages – thất bại. Đó là ý tưởng kinh doanh sau khi Jack Ma trở về từ Mỹ khi đang làm phiên dịch, một trang web tập hợp các doanh nghiệp Trung Quốc ở nhiều lĩnh vực khác nhau muốn tìm kiếm khách hàng nước ngoài. Mặc dù ý tưởng này khá hay và được nhiều người đánh giá tốt, nhưng nó lại không đem về thành công cho Jack Ma. Và trong 4 năm chờ đợi đến khi Alibaba ra đời, ông còn thua trắng trong một dự án thương mại điện tử khác nữa.

Khởi nghiệp kinh doanh chưa bao giờ là dễ dàng cả, nếu bạn cứ muốn chọn con đường an toàn thì thành công đến với bạn sẽ rất xa, rất nhỏ bé. Mạo hiểm không có nghĩa là mù quáng, chỉ là dám đánh đổi mà thôi!

2. Chuẩn bị chưa bao giờ là thừa

Chuẩn bị chưa bao giờ là thừa

“Tôi đã đủ, và tôi không cần thêm nữa!”, những người quen sống an toàn trong thế giới nhỏ bé của tầm nhìn hạn hẹp luôn phát ngôn ra câu nói đó, và nếu họ cứ tiếp tục nghĩ như thế khi kinh doanh thì thành công vĩnh viễn ngoài tầm với của họ. Thế giới này luôn biến động, một giây sau hoàn toàn khác một giây trước còn tương lai luôn là ẩn số, chẳng ai biết trước điều gì, nhất là giữa thương trường với hàng ngàn biến động mỗi thời mỗi khắc. Có thể một phút trước bạn là người có trong tay công việc ổn định hay một số tiền đủ để bạn sống an nhàn mà không lo nghĩ, nhưng chỉ một biến động từ thị trường có thể tác động đến cả công việc lẫn số tiền mà bạn có. Vậy bao nhiêu là đủ? Thử nhìn các Jack Ma vượt qua thời kỳ khủng hoảng “bong bóng Internet” bạn sẽ thấy rõ tầm quan trọng của sự chuẩn bị trước mọi thứ.

Đó là vào khoảng năm đầu của thế kỷ 21, khi mà Alibaba đã huy động đủ số vốn và cơn sốt cổ phiếu Internet đang bùng nổ. Thay vì cảm thấy an toàn thì Jack Ma vẫn quyết định tổ chức thêm một vòng huy động vốn khác từ Softbank để chắc chắn hơn. Và chỉ vài tháng sau đó, khi mà chẳng ai ngờ thì “bong bóng Internet” vỡ nát bằng sự mất giá cổ phiếu nhanh chóng, kéo theo hàng loạt người sa vào hố lầy phá sản. Vào thời điểm khó khăn đó Alibaba vẫn vững vàng vượt qua mọi sóng gió, thậm chí nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường, tất cả là nhờ vào sự chuẩn bị chu đáo của Jack Ma.

Đây chỉ là một bài học về tầm quan trọng của sự chuẩn bị từ Jack Ma mà thôi, không có nghĩa là nó khuyến khích người khởi nghiệp mù quáng nhận bất kỳ khoản đầu tư nào. Chuẩn bị nghĩa là bạn phải nhìn vào hiện tại để dự đoán tương lai, nhận thấy bất ổn từ thị trường để có nước cờ phụ giải nguy cho doanh nghiệp mình. Jack Ma từng nói trong một bài phát biểu thế này, “Tôi có thể dành cả ngày để nghĩ về những vật có thể cản trở sự phát triển của công ty, những thứ sẽ trở nhành ‘ung nhọt’ để khi có nguồn lực lớn hơn thì giải quyết những vấn đề đó”. Đây cũng là lý do vì sao tôi nói người có tầm nhìn hạn hẹp luôn thấy mình đã-đủ mà không hề biết mình còn-thiếu nhiều lắm!

Bài học quý báu từ khởi nghiệp kinh doanh của Jack Ma

3. Dĩ bất biến ứng vạn biến

Thương trường như chiến trường, mức độ khốc liệt và “đẫm máu” của nó không phải người ngoài có thể tưởng tượng được. Chỉ khi bạn bị đối thủ dồn ép đến bờ vực thẳm bạn mới hiểu được sự đáng sợ của kinh doanh. Thế nên “cạnh tranh” luôn là từ nằm trong trang đầu cuốn từ điển của những người khởi nghiệp, có nhiều khi bạn sẽ luôn phải đau đầu vì những chiêu trò từ đối thủ. Nhưng cạnh tranh không có nghĩa là người ta động vào mình thì phải ngay lập tức xù lông nhím lên để phản ứng lại, có đôi khi im lặng cũng là cách thể hiện đẳng cấp và vị thế của mình. Jack Ma đã làm rất tốt điều này, như một câu thành ngữ của người Trung Hoa: “Dĩ bất biến ứng vạn biến”, dùng thế bất động để đối phó với biến động!

Đó là khi Alibaba và Taobao chính thức bị eBay tuyên chiến, vào thời điểm này thì công ty của Jack Ma vẫn chưa được nhiều người biết đến, yếu kém nhiều về tiềm lực tài chính cho cuộc đua Marketing. Và tất nhiên, Alibaba bị eBay công kích liên tục. Thế nhưng Jack Ma lại lợi dụng chính điều đó thành công cụ có lợi cho mình, mỗi lần eBay nói về cách họ đang đánh bại Alibaba và TaoBao cũng đồng nghĩa với việc đang quảng bá cho công ty của Jack Ma một cách miễn phí, rồi người dùng sẽ nhận ra một điều: Hoá ra có một công ty tên là Alibaba xứng tầm để eBay phải trực tiếp công kích cơ đấy!

Dĩ nhiên việc Alibaba và TaoBao chiến thắng còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, trong đó sự vượt trội về chất lượng sản phẩm và định hướng khách hàng tốt đóng vai trò lớn hơn cả, nhưng không thể phủ nhận chiến lược Marketing khôn khéo mà Jack Ma đã áp dụng. Có đôi khi không phải cứ căng mình ra tranh cãi cùng đối thủ bạn mới có lợi thế, im lặng nhưng biết lợi dụng đối thủ mới là điều nên làm!

4. Không thuê nhân viên giỏi mà thuê nhân viên phù hợp

Nếu chỉ có một mình thì không bao giờ bạn tạo được điều gì lớn lao, chỉ có cùng đội ngũ của mình mới có thể xây dựng lên thành công vĩ đại. Điểm cốt lõi này chắc rằng ai khi khởi nghiệp kinh doanh đều biết, nhưng không phải ai cũng hiểu điểm cốt lõi của nó. Nhiều người lầm tưởng rằng cứ thuê toàn nhân viên giỏi thì kiểu gì cũng kinh doanh phát đạt, nhanh chóng mở rộng quy mô, để rồi thực tế không đi theo lối mòn suy nghĩ đó. Jack Ma chính là người có trải nghiệm sâu sắc nhất về điều này.

Không thuê nhân viên giỏi mà thuê nhân viên phù hợp

Vào thời điểm đầu, Jack Ma cho tuyển hàng loạt nhân viên với CV đẹp hoàn hảo đến từ các trường đại học thuộc top. Thế nhưng bước vào quá trình làm việc mọi thứ không thuận lợi như mong đợi, những người nhân viên giỏi đó đều có suy nghĩ và chính kiến của riêng mình, họ gần như không thể hoà hợp để hoàn thành tốt việc được giao. Jack Ma phải mất một thời gian mới nhận ra điều này, ông cho sa thải họ và đưa đội ngũ nhà sáng lập cũ quay lại kiểm soát Alibaba. Điều kì diệu là công việc được vận hành trơn tru, mọi thứ đều phối hợp nhịp nhàng với nhau, hiệu quả cũng như tốc độ tăng lên đáng kể, mặc dù những người này không có CV tốt như nhân viên đã bị sa thải trước đó.

Bài học mà Jack Ma muốn cho chúng ta biết là nhân viên giỏi chưa chắc đã là lựa chọn tốt nhất, nhân viên phù hợp mới tạo ra sức mạnh lớn lao. Phù hợp phải trên nhiều khía cạnh, về tính cách, phong cách làm việc, văn hoá,… để hợp thành một tập thể có sự đồng lòng và phối hợp nhịp nhàng, sức mạnh chắc chắn sẽ nhân lên rất nhiều. Điều này cũng không phải phủ nhận khả năng của nhân viên giỏi, mà chỉ muốn nhắc bạn là nên nhìn vào hoàn cảnh của doanh nghiệp để tuyển dụng mà thôi.

5. Chia sẻ thành công để tăng sự đồng lòng và trung thành

Như đã nói ở trên, nhân viên là yếu tố rất quan trọng của một doanh nghiệp, và sự đồng lòng là yếu tố quyết định đến thành công của doanh nghiệp đó. Là một người lãnh đạo, nếu bạn không thể tạo ra sự trung thành của nhân viên thì bạn đã thất bại rồi, sớm hay muộn công ty của bạn cũng sa vào khó khăn thôi. Cùng tìm hiểu xem Jack Ma đã tạo nên những điểm cốt lõi ấy như thế nào trong Alibaba nhé.

Vào năm 2007, khi Alibaba đã sẵn sàng cho IPO, Jack Ma phải thuê cả một khán phòng cực lớn chỉ để đủ chỗ cho nhân viên đồng thời cũng là cổ đông của mình tham dự. Điều này chứng tỏ ông đã cho nhân viên nắm giữ cổ phần của công ty, hay nói khác đi là Jack Ma đã chia sẻ thành công cho nhân viên.

Có thể nói đây là việc làm rất khôn khéo của vị tỷ phú này, cho nhân viên giữ cổ phần cũng đồng nghĩa sự thành bại của doanh nghiệp gắn liền với sự thành bại của họ, khẳng định lại vai trò quan trọng của nhân viên và ràng buộc họ với doanh nghiệp. Qua việc này nhân viên cũng sẽ hiểu cách họ được đối xử như thế nào và cố gắng làm việc tốt hơn để cống hiến hết mình.

Từ thành công của Jack Ma chúng ta có thể học được rất nhiều điều có ích cho quá trình khởi nghiệp kinh doanh của mình. Hãy luôn cố gắng để phát triển hơn nữa!

5 bài học khởi nghiệp kinh doanh từ Jack Ma (P1)
Đánh giá bài viết

Tải Ebook Hot Cẩm nang bán hàng trên Lazada A-Z

Cuốn Ebook 62 trang, sẽ chỉ cho bạn tất cả những thủ thuật, kinh nghiệm cần có để có thể tự tin bán hàng trên Lazada một cách thuần thục, hiệu quả nhất

Tải eBook ngay